Cỏ sữa lá lớn
có tên khoa học là Euphoria hirta L., thuộc họ thầu dầu (Euphorbiaceae), người
Ấn thường gọi là “Lal dudhi”. Là cỏ mọc hàng năm, thân mảnh mọc đứng cao khoảng
50 cm. Nó mọc hoang như một loại cỏ và được gọi bằng nhiều tên khác nhau, người
Úc gọi là “cỏ hen”, “cỏ rắn”, “cỏ lông mèo”. Dân gian Việt Nam gọi nó là “cỏ
sữa” vì khi bẻ ngang thân chỗ nào cũng tiết ra một chất nhựa mủ màu trắng đục
như sữa.
Tác dụng trong
điều trị như sau: dùng lá cây cỏ sữa để cầm máu và điều trị các trường hợp rối
loạn đường tiêu hóa, giúp hạ sốt và làm mát cơ thể. Cỏ sữa giúp làm mềm da và
làm giảm kích ứng các màng nhày trong cơ thể. Cỏ sữa có tác dụng xổ nhẹ. Trong
lá còn chứa nhiều cellulose. Mỗi ngày dùng 15 g cỏ sữa (dùng riêng hoặc phối hợp
với 5 g hương nhu hay húng quế) ở dạng dịch ép nguyên chất, dạng bột dẻo hoặc
dạng nước sắc. Chữa nhiễm khuẩn đường hô hấp như ho, cảm lạnh, sổ mũi, viêm phổi
và hen suyễn nhờ tác dụng làm giãn phế quản và các mạch máu ngoại vi.
Cỏ sữa rất hữu
hiệu trong việc điều trị chứng tiêu chảy. Lấy khoảng 12 g thân lá nghiền hoặc
xay chung với ít nước uống sẽ giúp cầm tiêu chảy và lỵ. Chữa các rối loạn tiết
niệu, sinh dục (bệnh lậu, hoa liễu, liệt dương, xuất tinh sớm hoặc những trường
hợp sinh lý yếu, xuất tinh ngoài ý muốn). Lá cỏ sữa cũng được dùng để trị bệnh
giun sán, đặc biệt là nhóm giun đũa, giun kim ở trẻ nhỏ.
Sản phụ thiếu
sữa hoặc tắc tia sữa, cỏ sữa giúp gia tăng lượng sữa cho những phụ nữ đang trong
thời kỳ cho con bú. Cỏ sữa còn có tác dụng làm lành các vết loét trên da. Lấy
cây cỏ sữa phơi khô nghiền thành bột trộn thành khối nhão sau đó đắp lên vết
thương hay vết bỏng. Làm tiêu các mụn cóc bằng cách bôi trực tiếp trên vùng da
bị nhiễm. Chữa nứt môi hoặc viêm lưỡi, lấy dịch mủ của cây cỏ sữa bôi lên môi sẽ
làm mau lành các vết nứt nẻ môi. Ngoài ra, lấy dịch mủ của cây cỏ sữa chà xát
lên da đầu sẽ giúp cho tóc mọc mau và tăng trưởng tốt.
Cách dùng khá
đơn giản: dạng trà, mỗi lần dùng khoảng 1 g, ngày 2 lần. Dạng nước sắc, 10 - 15
g, sắc với 200 ml nước, chia 2 - 3 lần uống trong ngày. Dạng cao lỏng 1/1, ngày
10 - 15 ml uống trong ngày. Dạng cồn 1 - 3 ml mỗi ngày. Dùng ngoài không kể liều
lượng.